1. Ana Sayfa
  2. Engelli Hakları

Engelli Çalışan Hakları Nelerdir?

Engelli çalışanların hakları nelerdir, engelli çalışanlara gelir vergisi indirimi, engelli çalışan memurların hakları nelerdir hepsi makalemizin devamında.


0

Engelli çalışan hakları, engelli vatandaşlarımızın sosyal hayatta sahip olduğu hakların yanı sıra çalışırken de diğer kişilerden geride kalmaması adına ve bu vatandaşlarımızı mağdur etmemek adına sağlanan haklardır.

Engelli çalışanların hakları nelerdir?

İş hayatının pek çok alanında haklara sahip olan engelli kişilerin haklarını bilmesi ve buna göre zorluk yaşamaması oldukça önemli bir durumdur. Engelli vatandaşlarımızın çalışma yaşamlarını bir nebze daha kolaylaştırmak adına verilen haklar kişilerin çalıştıkları birimlere göre de değişmektedir. Buna göre engelli çalışan hakları aşağıda sizler için verilmiştir. Sizler de bu başlıkları inceleyerek engelli çalışma haklarınızı öğrenebilir ve buna göre hareket 

  • Engelli çalışanlara vergi indirimi
  • Engelli çalışanlara erken emeklilik 
  • Engelli çalışanlara servis hizmeti
  • Engelli idari izin hakkı (Memur)
  • Lojman düzenleme hakkı (TSK)

Engelli çalışanlara gelir vergisi indirimi

Engelli çalışanların gelir vergisi indirimleri, Vergi indirimi; derecesine ve maaş miktarına bağlı olarak değişen miktarlarda aylık ücretlerden kesilen gelir vergisinde indirim sağlar. Dolayısıyla maaşa az da olsa bir katkı sağlar. Ancak Bilindiği üzere 2022 yılı başından itibaren asgari ücretten gelir vergisi kaldırıldı. Bu durumda olmayan verginin indirimi de olmayacağı için asgari ücretle çalışan engellilerin maaşlarında artık vergi indirimi uygulanamayacak. Ancak maaşı asgari ücretten fazla olanların maaşının asgari ücreti aşan kısmı için vergi indirimi derecelerine göre vergi indirimi uygulanacaktır. Vergi indirimi ayrıca sigorta başlangıç tarihi 1 Ekim 2008 tarihinden önce olan 4A sigortalılarına erken emeklilik hakkı sağlar. Bunların erken emeklilikleri vergi indirimi şartına bağlıdır.

Engelli çalışanlara servis hizmeti

Engelli çalışanlara iş yeri servis hizmeti Engelliler kanununda yer alan “Servis taşımacılığı yapan tüzel veya gerçek kişiler, engelli çalışan ve engelli öğrencilerin isteği halinde tam erişebilir taşıma hizmeti sağlamak” hükmü ile yükümlüdür. Fakat bu hizmet öncelikle bağlı olduğunuz kurum tarafından servis hizmetinin sunulması önemlidir. Servis hizmeti bulunmayan kurumda iseniz bu talebiniz yerine getirilmez.

Engelli çalışan memurların hakları nelerdir?

Engelli çalışan memurlar hakları çalışma saati düzenlenmesi gelmektedir. Engelli memur günlük çalışma saatleri, öğlen molaları ve hizmetlerinin özelliklerine göre çalıştığı ilin valileri tarafından düzenlenir. Engelli memurlar çalışma saatlari kişinin engel durumu, iklim şartları, hizmet özellikleri ve ulaşım şartları göz önüne alınarak üst yönetici veya amiri tarafından mesaiye başlama bitiş süresi düzenlenebilir. Bu düzenlemenin usulü, “24 saat devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurların mesai saatleri kurumlar tarafından düzenlenir” hükmüne dayandırılır. Ayrıca engelli memurlar rızası dışında gece vardiyası ve nöbet görevi verilmez.

Engelli memurların idari izinleri nasıldır?

Engelli memurların idari izinleri 3 Aralık Engelliler günü ve 10-16 Mayıs Engelliler Haftası, bağlı olduğu engelli faaliyetleri gösteren “federasyon”, “konfederasyon”, “dernek” etkinliklerde yönetim kurul üyesi veya kamu görevlisi olması halinde izinli sayılmaktadır. İklim ve olumsuz hava koşulları yüzünden valilik tarafından okullar tatil edilirse, engelli memurlar herhangi bir talimata gerek kalmadan aynı bölgede ikamet etmesi halinde idari izinli sayılır.

Önerilen Yazı
Engelli Hakları Nelerdir 2022?

Engelli çalışanların çalışma saatlerinin düzenlenmesi

Engelli vatandaşların günlük çalışma saatlerinin düzenlenmesi hakları, genellikle devlet dairelerinde uygulanması gerekli olan haklardır. Buna göre;

  • Engelli vatandaşların günlük çalışma saatlerinin başlaması ve bitiş zamanlamaları, kişinin öğle arasındaki dinleme süresinin durumu düzenlenmesi gereken durumlardır.
  • Engelli vatandaşların kendi istekleri dışında gece vardiyasında ya da gece nöbeti gibi nöbetlerde çalışamazlar.

Yukarıda verilen durumlar engelli vatandaşların çalışma saatleri haklarında oluşan durumladır. Burada önemli olan nokta ise kişilerin çalışma haklarının bulundukları bölgede yer alan eğer kişi merkezde ise üst yöneticiler tarafından, eğer kişi taşrada ise o bölgede bulunan mülki amirler tarafından düzenlenecek olmasıdır. Engelli vatandaşlarımızın bu durumu bilmeleri, onların sonraki süreçte mağdur olmamaları açısından son derece önemlidir.

TSK engelli personeli çalışan hakları

Silahlı kuvvetlerde çalışan engelli vatandaşların çalışma hakları, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda yer alan ve 21.06.2018 tarihli sözleşme değişikliği ile belirlenen haklardır. Buna göre silahlı kuvvetlerde çalışan engelli kişilerin hakları şu şekildedir;

Resmî gazetede yayınlanan yönetmeliğe göre muvazzaf engelli personellerde dahil olmak üzere bütün engelli çalışanların gece nöbeti olmak üzere muaf tutulmaları kararlaştırılmıştır.

Valilik tarafından olumsuz hava şartları nedeniyle tatil edilen günlerde engelli vatandaşlar idari izinli olarak sayılmaktadırlar.

Lojman düzenlemelerinde kişiler eğer ağır engelli yakını iseler ya da ağır engeli bulunuyorsa bu kişiler için Türk Silahlı Kuvvetleri Konut Yönergesinde yer alan MSB/ 319-2’ye göre artı 50 puan daha verilmektedir.

Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi lojmanlarında ağır engelli yakını olan kişiler için ilave 50 puan verilmektedir.

Yukarıda verilen haklar engelli çalışanlara Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından verilen haklardır. Burada yer almayan ve diğer kurumlarda çalışan TSK çalışanları ise diğer kurumlardan engelli çalışan haklarını öğrenebilirler.

Emniyet genel müdürlüğü engelli kişilerin lojman düzenlemesi

Emniyet genel müdürlüğünde çalışan engelli vatandaşlar için lojman düzenlemesi hakları, lojman yönergesinde 09.11.2012 tarihinde yapılan değişikliklere göre şu şekilde olmaktadır; Kişilerin engelli ölçütü sınıflandırması ve engelli sağlık raporlarında yer alan engellilik oranının yüzde 50 veya üzeri olması durumunda, bu kişilerin kendisi, eş ve çocukları ile bakma yükümlü oldukları her birey için artı 10 puan verilmektedir. Eğer bu kişiler feragatli lojmanlardan yararlanmak isterlerse bu durumda onlara öncelik tanınacağı kararlaştırılmıştır.

Engelliler en fazla kaç saat çalışabilir?

İş kanununa göre çalışma süresi haftalık 45 saattir. Engelli kişiler için çalışma süresinde herhangi bir ayrıcalık yoktur. Engelli kişiler günlük 11 saat ve üzeri çalıştırılamaz. Ne yazık ki iş kanunun engelli çalışanların fazla çalışma yapamayacağına yönelik bir hüküm bulunmamaktadır.

Engelli çalışan fazla mesai yapabilir mi?

Engelli çalışan kişiler işyerleri ile aralarında iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi imzalamış olsalar dahi kişinin sağlığı müsaade etmediği sürece çalışamaz. Ayrıca işyeri hekimi olmaması durumunda, kişi durumunu raporlaması durumunda fazla çalışma engelli çalışana yaptırılamaz.

Yazar Hakkında

En geniş bilgi paylaşımı ve sosyal farkındalık etkinlikleri ile engelli hedef kitlesine, engellilik konuları ile ilgili bilgiler veren sosyal sorumluluk projesidir.

Yorum Yap